Trong bối cảnh dư địa thành phố Đà Nẵng được mở rộng, chuyên gia đề xuất thành phố nên mạnh dạn chuyển các chức năng ít quan trọng về khu vực phía Nam như Tam Kỳ, Núi Thành.

Đây là quan điểm được kiến trúc sư Ngô Viết Nam Sơn đưa ra tại hội thảo quy hoạch kiến trúc đô thị với văn hóa di sản TP Đà Nẵng do Hội Quy hoạch phát triển đô thị TP Đà Nẵng và Hội Quy hoạch phát triển đô thị Việt Nam tổ chức ngày 27-6-2026.

Chia sẻ tại hội thảo, kiến trúc sư Ngô Viết Nam Sơn cho rằng sau khi sáp nhập đô thị, cần có tư duy quy hoạch mới cho Đà Nẵng bằng cách chuyển đổi từ cạnh tranh địa phương sang liên kết vùng đô thị để gia tăng sức cạnh tranh quốc tế.

Theo kiến trúc sư này, Đà Nẵng trong bối cảnh mới cần đẩy mạnh liên kết với các địa phương xung quanh, đặc biệt là với Huế, để nâng tầm vị thế trung tâm Vùng Đô thị Miền Trung, chuyển đổi từ “tư duy cạnh tranh địa phương” sang “tư duy cạnh tranh vùng đô thị”.

Bởi việc kết hợp này giúp Vùng Đô thị Miền Trung có đủ sức mạnh để cạnh tranh với các vùng đô thị lớn tại Hà Nội, TP.HCM và cả các vùng đô thị quốc tế như Singapore hay Bangkok…

Ông Sơn cho rằng Đà Nẵng cần “mạnh dạn hơn” trong tư duy quy hoạch và phát triển gắn liền với việc mở rộng không gian kinh tế sang các vùng lân cận, đặc biệt là chuyển dịch các chức năng ít quan trọng hơn về phía Nam thành phố (khu vực Quảng Nam trước đây).

Cụ thể, theo ông Sơn, Đà Nẵng trước đây bị hạn chế bởi quỹ đất nhỏ hẹp, dẫn đến việc phải tính toán các phương án như lấn biển hay xây dựng các khu thương mại tự do không liền kề nhau. Điều này tuy đáp ứng nhu cầu diện tích, nhưng mang nhiều rủi ro về an toàn đô thị và về môi trường bền vững.

Tuy nhiên, trong bối cảnh mới, thành phố có dư địa lớn hơn rất nhiều để thay đổi, nhằm phát triển đô thị xứng tầm trong tương lai.

“Tôi đề xuất chuyển các chức năng ít quan trọng của Đà Nẵng về phía Tam Kỳ nhằm giải phóng quỹ đất tại khu vực Đà Nẵng trước đây để gom thành 1 khu thương mại tự do tập trung hoàn chỉnh thay vì phân tán.

Nếu không thực hiện được giải pháp này thì có thể xem xét giải pháp đưa toàn bộ khu thương mại tự do về phía Chu Lai.

Đà Nẵng sẽ có thêm nhiều quỹ đất để tập trung phát triển khu kinh tế tài chính, đô thị hiện đại, văn minh, hội tụ những gì tốt nhất trên quỹ đất hiện có”, ông Sơn nêu đề xuất.

Theo ông Sơn, Đà Nẵng có lợi thế là ít bị ảnh hưởng bởi các công trình di sản nên có thể thoải mái phát triển các công trình cao tầng hiện đại. Không gian trung tâm cao tầng này có thể hợp tác với Tp Huế để tiếp tục lan tỏa ra phía Bắc đến tận Chân Mây – Lăng Cô, Huế (thay vì mở về phía Nam sẽ vướng vấn đề bảo tồn liên quan đô thị di sản Hội An) để tạo thành một khu trung tâm đô thị hiện đại cho cả vùng đô thị miền Trung, đối trọng với các vùng di sản thấp tầng tại Hội An và tại khu trung tâm lịch sử hai bên bờ sông Hương.

Nếu làm được điều này thì không gian đô thị Đà Nẵng có thể đi xa hơn, đóng vai trò trung tâm của cả vùng đô thị phát triển như TP.HCM hiện nay…

Chia sẻ tại hội thảo, nhiều đại biểu cho rằng quá trình phát triển hiện nay Đà Nẵng đang gặp những thách thức không nhỏ. Đó là quá trình đô thị hóa nhanh làm thu hẹp không gian văn hóa truyền thống, hạ tầng.

Trong đó, nhiều khu vực từng mang đậm dấu ấn văn hóa địa phương đang dần bị thay thế bởi các tòa cao ốc, khu du lịch và các dự án bất động sản ven biển. Điều này làm suy giảm tính liên tục của không gian văn hóa đô thị.

Ông Lê Trí Thanh, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam TP Đà Nẵng, cho rằng bảo tồn và phát triển không phải là hai mục tiêu đối lập. Bởi nếu bảo tồn đúng cách sẽ tạo nền tảng cho phát triển bền vững, còn phát triển đúng hướng sẽ tạo nguồn lực để bảo tồn tốt hơn.

“Di sản không thể sống nếu tách khỏi cộng đồng. Người dân không chỉ là đối tượng thụ hưởng mà còn là chủ thể lưu giữ, thực hành, trao truyền và sáng tạo giá trị văn hóa. Cần coi văn hóa di sản là nguồn lực phát triển kinh tế đô thị, nhưng phải là nguồn lực được quản trị có trách nhiệm” – ông Thanh nói.

Trường Trung, Báo Tuổi Trẻ