VOV.VN – Mỗi ngày, hàng chục nghìn lượt xe container rầm rập “xuyên tim” đô thị, biến các cửa ngõ phía Đông TP.HCM thành những “vòng vây” nghẹt thở. Phía sau những khối thép khổng lồ di động là nỗi bất an thường trực của người dân, là áp lực hạ tầng ngày càng quá tải và bài toán logistics đô thị chưa có lời giải căn cơ
“Vòng vây” container và nghịch lý depot xen cài khu dân cư
Theo ghi nhận thực tế của phóng viên, áp lực giao thông tại khu Đông TP.HCM chủ yếu xuất phát từ lưu lượng container quá lớn đổ dồn về cụm cảng Cát Lái,Phú Hữu cùng hệ thống ICD, depot container nằm xen cài giữa khu dân cư. Mỗi ngày, hàng nghìn lượt container liên tục ra vào các bãi xe, bãi chứa container rỗng nằm sát các tuyến dân sinh đông đúc. Xe tải nặng liên tục cắt ngang dòng xe máy, tạo nên những “nút thắt cổ chai” nguy hiểm.
Theo thống kê, chỉ trong giai đoạn 2019 – 2023, đoạn Võ Chí CôngNguyễn Duy Trinh dài khoảng 1,6 km đã ghi nhận 21 người tử vong vì tai nạn giao thông liên quan container. Riêng năm 2022 xảy ra 7 vụ tai nạn nghiêm trọng làm 6 người chết. Năm 2023 tiếp tục xảy ra 5 vụ tai nạn khiến 5 người thiệt mạng. Đáng lo ngại hơn, trong các năm 2024, 2025 và đầu năm 2026, số vụ tai nạn chết người tiếp tục gia tăng, biến những tuyến đường quanh cảng trở thành những “cung đường tử thần” trong tâm thức người dân.
Không chỉ đối mặt nguy cơ tai nạn mỗi ngày, người dân khu Đông TP.HCM còn phải sống cùng tiếng ồn, khói bụi và tình trạng ùn tắc kéo dài triền miên. Nhiều phụ huynh đưa con đi học trong tâm trạng thấp thỏm. Công nhân, người lao động chôn chân hàng giờ giữa dòng xe container nối đuôi kéo dài trước khi kịp tới nơi làm việc. Áp lực giao thông cũng kéo theo hệ lụy lớn đối với chất lượng sống đô thị.
Đầu tư nhiều, vì sao vẫn kẹt?
Những năm gần đây, TP.HCM đã triển khai hàng loạt giải pháp nhằm giảm áp lực giao thông khu vực cảng Cát Lái. Nút giao Mỹ Thủy được đầu tư mở rộng qua nhiều giai đoạn với cầu vượt, hầm chui nhằm tách dòng xe container. Một số tuyến đường được mở rộng, phân luồng giao thông từ xa. Thành phố cũng áp dụng quy định hạn chế xe tải nặng vào nội đô trong giờ cao điểm. Tuy nhiên, thực tế cho thấy các giải pháp trên vẫn chưa thể giải quyết tận gốc bài toán ùn tắc. Khi một điểm nghẽn được tháo gỡ, áp lực giao thông lại nhanh chóng dồn sang khu vực kế cận. Lưu lượng container tiếp tục gia tăng nhanh hơn tốc độ phát triển hạ tầng.
KTS Ngô Viết Nam Sơn nhận định, TP.HCM đang rơi vào một “vòng luẩn quẩn” trong bài toán giao thông đô thị: hạ tầng mở rộng đến đâu thì áp lực phương tiện, đặc biệt là xe container, lại gia tăng nhanh đến đó.
Theo ông, gốc rễ của vấn đề không chỉ nằm ở các giải pháp kỹ thuật như phân luồng hay cấm giờ xe tải, mà sâu xa hơn là việc mỗi ngày vẫn có hàng chục nghìn lượt container buộc phải “xuyên tim” qua các khu dân cư để tiếp cận cảng biển.
Đây là hệ quả của mô hình quy hoạch logistics và cảng cạn hình thành từ nhiều năm trước, khi tốc độ đô thị hóa chưa phát triển mạnh như hiện nay.
Ông cho rằng, TP.HCM cần một chiến lược quy hoạch bài bản và dài hạn hơn, từng bước hình thành mạng lưới giao thông chuyên dụng cho logistics nhằm tách dòng xe container khỏi khu dân cư và nội đô.
Chỉ khi xây dựng được các tuyến vận tải hàng hóa chuyên biệt, thành phố mới có thể giảm áp lực giao thông, hạn chế tai nạn và cải thiện chất lượng sống cho người dân.
Theo KTS Ngô Viết Nam Sơn, TP.HCM sẽ rất khó giải quyết tận gốc bài toán ùn tắc và tai nạn giao thông nếu dòng container vẫn tiếp tục đi xuyên qua đô thị mỗi ngày.
Thực tế cho thấy, mô hình các depot, ICD và bãi container xen cài trong khu dân cư đã bộc lộ nhiều bất cập lớn về hạ tầng lẫn quy hoạch.
Trong bối cảnh nhu cầu logistics ngày càng gia tăng, yêu cầu tái cấu trúc không gian logistics, tổ chức lại hệ thống giao thông cửa ngõ và giảm áp lực xe tải nặng lên khu dân cư đang trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết.
“Phía sau những con số thống kê về ùn tắc hay tai nạn giao thông không chỉ là câu chuyện của riêng ngành giao thông, mà còn là vấn đề về an toàn tính mạng, chất lượng sống của người dân và tương lai phát triển bền vững của một siêu đô thị hơn 10 triệu dân”, ông Sơn nhấn mạnh.
Thực tế cho thấy, mô hình depot, ICD và bãi container xen cài trong khu dân cư đã bộc lộ nhiều bất cập lớn về hạ tầng lẫn quy hoạch. Trong bối cảnh nhu cầu logistics ngày càng gia tăng, yêu cầu tái cấu trúc không gian logistics, tổ chức lại hệ thống giao thông cửa ngõ và giảm áp lực xe tải nặng lên khu dân cư đang trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Bởi phía sau mỗi con số thống kê ùn tắc hay tai nạn… không chỉ là câu chuyện giao thông.
NGÔ VIẾT 