Kiến trúc sư Ngô Viết Nam Sơn đề xuất TP.HCM nên luật hóa mô hình đô thị sân bay trong luật Đô thị đặc biệt, tổ chức tại không gian xung quanh sân bay Tân Sơn Nhất và xung quanh sân bay Long Thành.

Đề xuất trên được kiến trúc sư Ngô Viết Nam Sơn nêu tại hội thảo tham vấn góp ý của chuyên gia, nhà khoa học tiêu biểu về dự thảo luật Đô thị đặc biệt do UBND TP.HCM tổ chức ngày 22.5.

Kiến trúc sư Ngô Viết Nam Sơn cho rằng bên cạnh cơ chế đặc thù cho khu thương mại tự do, trung tâm tài chính, TP.HCM cần bổ sung thêm cơ chế đặc thù cho mô hình đô thị sân bay và đô thị đại học bởi đây là điều rất cần thiết với TP.HCM.

Lý do, khu vực sân bay hiện nay rất lộn xộn, TP.HCM không có quyền làm gì đối với không gian trong sân bay để tăng liên kết đô thị với sân bay, vì không gian bên trong sân bay do Bộ Xây dựng và Giao thông quản lý hết.

“TP.HCM nên bổ sung đô thị sân bay vào luật Đô thị đặc biệt, không chỉ giới hạn ở khu vực sân bay Tân Sơn Nhất mà còn cả khu vực thuộc bán kính 10 – 30 km của sân bay Long Thành. Bán kính này phủ lên một phần của TP.HCM, gần trung tâm tài chính quốc tế”, chuyên gia nói thêm.

Về khu đô thị đại học, ông Sơn nói đây là mô hình lấy đại học là trung tâm, khu đô thị xung quanh là hệ sinh thái quan trọng giúp cho việc phát triển, hướng đến tầm cao hơn là đô thị tri thức. Theo đó, đô thị tri thức là đô thị đại học gắn với khu công nghệ cao, khu công nghiệp sáng tạo.

Khi đưa vào luật, chuyên gia đề xuất theo hướng HĐND và UBND TP.HCM có quyền xác định ranh giới của khu vực đô thị sân bay, đô thị đại học và có thẩm quyền tổ chức quy hoạch kết nối sân bay hoặc đại học với đô thị. Bởi lẽ, khu đô thị đại học không chỉ gồm ranh giới trong đại học, mà cần mở rộng kết nối ra xung quanh. Điều này liên quan đến đền bù, giải tỏa, đấu giá và quản lý đô thị sau này.

Với loại hình đô thị TOD (phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng), kiến trúc sư Ngô Viết Nam Sơn đánh giá dự thảo luật Đô thị đặc biệt đã nêu một số điều khoản nhưng chủ yếu tập trung vào khai thác giá trị thương mại, quỹ đất mà bỏ sót vấn đề quan trọng là lợi ích cư dân.

Ông cho rằng nếu đặt nặng lợi ích kinh tế quá, sẽ đẩy người yếu thế ra xa khu vực TOD. Do đó, luật nên có điều khoản dành quỹ đất cho đầu tư công, trong đó có một phần làm nhà ở xã hội, một phần làm nhà ở cho thuê dài hạn với giá thấp.

Đề Xuất Tái Lập Mô Hình Kiến Trúc Sư Trưởng

Cũng tại hội thảo, nhiều ý kiến cho rằng bên cạnh phát triển kinh tế – xã hội, TP.HCM cũng cần quan tâm đến chính sách đặc thù về bảo tồn các giá trị văn hóa, nghệ thuật.

Kiến trúc sư Ngô Viết Nam Sơn nhìn nhận TP.HCM là một đô thị hơn 300 năm tuổi nhưng công tác bảo tồn và phát triển hiện nay “chưa đâu ra đâu” nên cần có kiến trúc sư trưởng. TP.HCM có thể tham khảo mô hình của Pháp, phân công cho kiến trúc sư trưởng chịu trách nhiệm cho những khu vực có giá trị bảo tồn, đặc biệt là khu vực trung tâm.

Theo chuyên gia, có thể hình thành một khu trung tâm lịch sử của Tp HCM từ khu tứ giác Nguyễn Thị Minh Khai – đường ven kênh Nhiêu Lộc – Thị Nghè – đường Lê Thánh Tôn – đường Cách Mạng Tháng Tám có nhiều công trình lịch sử. Trên phân vùng này, TP.HCM nên có quy hoạch riêng về bảo tồn, chỉnh trang, quy chế quản lý riêng và đặt trên vai kiến trúc sư trưởng.

Vị kiến trúc sư trưởng này có quyền trình HĐND, UBND TP.HCM phê duyệt quy hoạch và quy định quản lý, và trực tiếp quản lý luôn những công trình xây dựng thuộc khu vực bảo tồn trong tương lai. Về nhân sự, kiến trúc sư trưởng có thể là một nhân sự độc lập hoặc một phó chủ tịch UBND TP.HCM kiêm nhiệm.

Sỹ Đông, Báo Thanh Niên