Lời cam kết “đến năm 2035 cơ bản giải tỏa kẹt xe” của Chủ tịch UBND TP.HCM nhận được sự quan tâm lớn của dư luận. Trao đổi với Dân Việt, KTS Ngô Viết Nam Sơn cho rằng đây là quyết tâm đáng trân trọng, song việc thực hiện cần được nhìn nhận trên cơ sở khoa học và thực tiễn đô thị.

Quyết tâm chính trị là điều cần thiết, nhưng không thể tách rời thực tế

Trao đổi với phóng viên Dân Việt về lời hứa của Chủ tịch UBND TP.HCM “đến năm 2035 cơ bản giải tỏa được kẹt xe”, KTS Ngô Viết Nam Sơn cho rằng đây trước hết là một cam kết thể hiện mong muốn và quyết tâm rất rõ ràng của lãnh đạo Thành phố.

Theo ông, trong bối cảnh kẹt xe đang là một trong những vấn đề nan giải nhất của đô thị hơn 10 triệu dân, việc người đứng đầu chính quyền TP.HCM công khai đặt mục tiêu giải quyết là điều cần được ghi nhận. “Ít nhất, lãnh đạo Thành phố đã đưa vấn đề kẹt xe lên thành ưu tiên và thể hiện quyết tâm xử lý”, KTS Ngô Viết Nam Sơn nói.

Tuy nhiên, vị chuyên gia đô thị cũng nhấn mạnh rằng lời hứa hay cam kết chính trị không đồng nghĩa với việc có thể chắc chắn thực hiện được 100%.

Theo KTS Ngô Viết Nam Sơn, ngoài các giải pháp về giao thông, muốn giảm kẹt xe, TP.HCM phải giải quyết được 5 thách thức từ thực tiễn hiện nay. Ảnh: H.V

Theo ông, tình trạng ùn tắc giao thông của TP.HCM xuất phát từ rất nhiều nguyên nhân đan xen, trong đó có những yếu tố nằm ngoài khả năng kiểm soát trực tiếp của chính quyền Thành phố.

KTS Ngô Viết Nam Sơn chỉ ra 5 yếu tố chính gây kẹt xe hiện nay gồm:

• Diện tích đường giao thông còn hạn chế;
• Số lượng xe cá nhân quá lớn và tiếp tục gia tăng;
• Giao thông công cộng chưa đáp ứng nhu cầu;
• Tốc độ gia tăng dân số, đặc biệt là nhập cư;
• Và cuối cùng là ý thức chấp hành luật giao thông của một bộ phận người dân.

Trong đó, yếu tố ý thức được ông đánh giá là rất quan trọng. “Khi kẹt xe xảy ra, nếu mọi người kiên nhẫn chờ đợi thì khả năng giải tỏa sẽ nhanh hơn. Nhưng thực tế, nhiều người lấn làn, tràn sang phần đường đối diện khiến tình trạng ùn tắc càng trầm trọng”, ông phân tích.

Muốn giải bài toán kẹt xe phải đồng thời tháo gỡ 5 thách thức lớn

Theo KTS Ngô Viết Nam Sơn, dù quyết tâm của lãnh đạo TP.HCM là điều đáng trân trọng, song cần nhìn bức tranh giao thông đô thị một cách tổng thể và khoa học. Bởi lẽ, có những vấn đề mà chính quyền không thể “ra lệnh” để giải quyết ngay.

Ví dụ, Thành phố có thể chủ động trong việc đầu tư, mở rộng hạ tầng giao thông, nhưng không thể cấm người dân mua xe cá nhân, cũng không thể ngăn dòng người nhập cư đến sinh sống, làm việc. Trong khi đó, ngân sách của TP.HCM không phải là vô hạn và còn phải chia sẻ cho nhiều lĩnh vực thiết yếu khác ngoài giao thông.

“Muốn giảm xe cá nhân thì phải tăng giao thông công cộng. Nhưng để làm được điều đó cần nguồn vốn rất lớn. Việc phát triển 7–10 tuyến metro trong thời gian ngắn là bài toán không đơn giản, nhất là khi tuyến Metro số 1 phải mất gần 20 năm mới hoàn thành”, ông dẫn chứng.

Bên cạnh đó, thời gian từ nay đến năm 2035 chỉ khoảng 10 năm, trong khi một nhiệm kỳ lãnh đạo kéo dài 5 năm. Theo KTS Ngô Viết Nam Sơn, không có lãnh đạo nào có thể trực tiếp ngồi chỉ đạo xuyên suốt đến mốc 2035, nên cam kết này cần được hiểu như một mục tiêu dài hạn, mang tính “truyền lửa” cho các thế hệ kế nhiệm.

“Đây giống như một tuyên ngôn để phấn đấu hơn là một lời khẳng định chắc chắn sẽ đạt được”, ông nhận định và cho rằng, việc có thực hiện được hay không phải dựa trên cơ sở khoa học, nguồn lực và khả năng tổ chức thực hiện trong thực tế.

Kết lại vấn đề, KTS Ngô Viết Nam Sơn cho rằng xã hội nên nhìn nhận lời hứa của lãnh đạo TP.HCM với tinh thần tích cực nhưng tỉnh táo.

“Quyết tâm là điều cần trân trọng, nhưng để giải tỏa tình trạng kẹt xe đến năm 2035, Thành phố phải đồng thời tháo gỡ được 5 thách thức lớn đã nêu. Còn việc có đạt được hay không, đến nay tôi chưa thấy đủ cơ sở khoa học để khẳng định chắc chắn”, ông bày tỏ.

Như Dân Việt đưa tin, tại Hội nghị Ban Chấp hành Đảng bộ UBND TP.HCM lần thứ hai, Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Văn Được thẳng thắn đề cập đến “nỗi ám ảnh” kéo dài nhiều năm của đô thị lớn nhất cả nước là tình trạng kẹt xe. Người đứng đầu chính quyền TP khẳng định: “Kẹt xe, tôi hứa với Trung ương đến năm 2035 cơ bản sẽ được giải tỏa”.

Theo Chủ tịch UBND TP.HCM, cơ sở của lời hứa này đến từ việc TP đang đứng trước nhiều thuận lợi lớn về thể chế và nguồn lực phát triển. Đáng chú ý là việc sửa đổi, bổ sung Nghị quyết 98 đã góp phần “cởi trói” mạnh mẽ cho môi trường đầu tư, rút ngắn đáng kể thời gian thực hiện thủ tục đối với các dự án hạ tầng trọng điểm.

Bên cạnh đó, TP.HCM xác định đầu tư đồng bộ hệ thống giao thông, đặc biệt là giao thông công cộng và đường sắt đô thị, là giải pháp then chốt. Khi hạ tầng được hoàn thiện, giao thông công cộng phát triển, lượng xe cá nhân sẽ từng bước giảm, qua đó góp phần giải quyết ùn tắc và giảm ô nhiễm môi trường. Song song với hạ tầng, TP cũng đặt mục tiêu cải cách hành chính sâu rộng, nâng cao hiệu lực điều hành để hiện thực hóa các mục tiêu dài hạn đã đề ra.

Lý Hòa, Báo Dân Trí