(Dân trí) – Liên quan đến việc TPHCM lấy ý kiến về biểu tượng “Vượt qua Covid-19” sẽ được đặt tại số 1 Lý Thái Tổ, các chuyên gia góp ý về những tiêu chí ban đầu cho một công trình tầm cỡ quốc gia.

Trao đổi với phóng viên Dân Trí, KTS Ngô Viết Nam Sơn, Chủ tịch NgoViet Architects & Planners, cho biết, ý tưởng làm công viên tại khu đất số 1 Lý Thái Tổ không chỉ tạo một mảng xanh giữa đô thị, mà còn là cơ hội quy hoạch hiếm hoi nhằm kiến tạo không gian văn hóa – giáo dục – cộng đồng giữa lòng thành phố.

“Đây là dịp hiếm hoi nhằm kiến tạo một biểu tượng mang tầm quốc gia, ghi nhận sự chung sức của người dân cả nước, từ lực lượng y tế, quân đội, tình nguyện viên đến những mô hình hỗ trợ cộng đồng, như ATM gạo, bếp ăn thiện nguyện…”, ông Ngô Viết Nam Sơn chia sẻ.

Tôn Vinh Tinh Thần Đoàn Kết Toàn Dân Tộc

Về công trình biểu tượng Vượt qua Covid-19, KTS Ngô Viết Nam Sơn cho rằng cần mở rộng tầm nhìn để tôn vinh tinh thần đoàn kết toàn dân tộc trong đại dịch, không chỉ riêng cho TPHCM.

KTS Ngô Viết Nam Sơn gợi ý ngôn ngữ thiết kế nên hướng đến sự tích cực, nhân văn, tôn vinh tình người và lòng quả cảm, thay vì sa vào bi thương. Khâu thiết kế có thể kết hợp điêu khắc hiện đại với chất liệu truyền thống, tạo nên biểu tượng vừa đậm chất Việt, vừa mang tính toàn cầu, như một lời nhắn gửi đến thế giới, về bản lĩnh và lòng nhân ái và đoàn kết của người Việt.

Công trình biểu tượng vượt qua đại dịch Covid-19 dự kiến được đặt tại khu đất số 1 Lý Thái Tổ (Ảnh: Nam Anh).

Biểu Tượng Và Bảo Tàng Covid-19

Cũng theo chuyên gia, TPHCM nên tổ chức cuộc thi thiết kế công trình biểu tượng và bảo tàng Covid-19 để huy động trí tuệ xã hội, tạo sự đồng thuận và đảm bảo chất lượng thiết kế. Một biệt thự di sản tại khu đất có thể nên được cải tạo thành bảo tàng Covid-19, nơi lưu giữ ký ức, bài học và những hình ảnh về giai đoạn lịch sử đặc biệt này.

KTS Ngô Viết Nam Sơn cho biết, việc tưởng niệm các nạn nhân Covid-19 là cần thiết. Tuy nhiên, cách thể hiện phải thật sự tinh tế và nhân văn. Nếu không khéo, một bức tường khắc tên hàng chục nghìn người có thể trở thành một khối bi thương khổng lồ, gây cảm giác nặng nề cho cộng đồng, nhất là với những người từng chịu mất mát.

“Thay vì khắc tên toàn bộ, có thể chọn cách thể hiện trừu tượng hơn, như một khối điêu khắc hoặc bức tường đá với ký hiệu tượng trưng, kết hợp ánh sáng, cây xanh và không gian yên tĩnh, để người dân có thể đến tưởng niệm, suy ngẫm”, KTS Ngô Viết Nam Sơn chia sẻ ý tưởng.

Tại bảo tàng Covid-19, ban quản lý có thể trưng mã QR dẫn đến các thông tin lịch sử về đại dịch ở Việt Nam và thế giới, đường dẫn truy cập danh sách nạn nhân, các câu chuyện cá nhân, lời nhắn từ người thân hoặc hình ảnh về họ…

Về vị trí đặt biểu tượng, vị chuyên gia cho rằng không nên đặt ở trung tâm công viên mà nên bố trí ở một góc yên tĩnh, gần bảo tàng Covid-19, tạo thành một cụm không gian tưởng niệm – giáo dục – nghệ thuật.

“Như vậy, ký ức đau thương sẽ được đặt trong một bối cảnh tích cực hơn – nơi người dân không chỉ tưởng nhớ, mà còn học hỏi và rút kinh nghiệm cho tương lai”, ông Ngô Viết Nam Sơn chia sẻ.

Công trình biểu tượng vượt qua đại dịch Covid-19 cần mở rộng tầm nhìn để tôn vinh tinh thần đoàn kết toàn dân tộc trong đại dịch, không chỉ riêng TPHCM – KTS Ngô Viết Nam Sơn

Công Viên Văn Hóa Trung Tâm Khu Đô Thị Văn Hóa – Giáo Dục

Theo KTS Ngô Viết Nam Sơn, khu đất số 1 Lý Thái Tổ có giá trị di sản đặc biệt với cụm biệt thự nhà Chú Hỏa – một dấu tích kiến trúc gắn liền với lịch sử đô thị Sài Gòn và nằm trong khu vực có nhiều công trình văn hóa, giáo dục. Vì vậy, thiết kế tổng thể không nên chỉ dừng ở việc làm đẹp cảnh quan mà cần đặt trong tầm nhìn Chỉnh trang Hạ tầng xã hội cho toàn khu vực trung tâm khu đô thị văn hóa – giáo dục này.

Trước hết, thành phố cần bảo tồn và tái sử dụng các biệt thự di sản, biến chúng thành bảo tàng, thư viện, không gian triển lãm, cà phê học thuật… tạo nên một “quần thể văn hóa – học thuật – nghệ thuật” giữa đô thị. Đây không chỉ là cách giữ gìn ký ức đô thị, mà còn là chiến lược kích hoạt sức sống cộng đồng.

Thứ hai, công viên nên đóng vai trò là “trung tâm xanh” của khu đô thị văn hóa – giáo dục, kết nối các trường đại học (Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Sư phạm, Đại học Sài Gòn), trường phổ thông (Lê Hồng Phong, Thực nghiệm Sài Gòn, …) ký túc xá, khu nhà trọ sinh viên, các tuyến giao thông công cộng kết nối toàn khu, đường đi bộ và xe đạp. Một hệ sinh thái học thuật – văn hóa – cộng đồng như vậy sẽ tạo ra giá trị bền vững, thay vì chỉ là một điểm đến theo tầm nhìn ngắn hạn.

Ngọc Tân – An Huy, Báo Dân Trí